BẢO HIẾN VÀ LỊCH SỬ HÌNH THÀNH Đỗ Ngà Năm 1800 tổng thống John Adams hết nhiệm kì, và người kế nhiệm là tân tổng thống Thomas Jefferson mới thắng cử lên thay. Ngày đó nước Mỹ cũng có 2 đảng mạnh chi phối chính trường. Đó là Đảng Dân Chủ-Cộng Hòa của tổng thống mãn nhiệm John Adams và Đảng Liên Bang của tổng thống đắc cử Thomas Jefferson. Tranh thủ lúc sắp rời ghế, tổng thống Johns Adam đã ký bổ nhiệm 4 thẩm phán vào Tối cao Pháp viện trong đó có Williams Marbury. Việc còn lại là bộ trưởng ngoại giao kí đóng dấu sắc lệnh bổ nhiệm trao cho tân thẩm phán. Thế nhưng chưa kịp trao thì nội các của chính phủ Johns Adams rút đi nhường lại cho nội các mới của Thomas Jefferson. Tân bộ trưởng ngoại giao James Madison không gởi quyết định cho William Marbury vì ông ta cho rằng, Đảng Liên Bang của cựu tổng thống John Adams tìm cách chi phối tư pháp. Bị oan ức, William Marbury kiện John Madison lên tòa án tối cao phân xử. Ở vào thời kì sơ khai, Hoa Kỳ mới bước qua đời tổng thống thứ 3 nên chưa có công cụ pháp lý đầy đủ để phân xử vụ án gai góc này. Thẩm phán John Marshall đứng trước tình thế khó. Nếu xử William Marbury thắng thì John Madison không trao quyết định thì sao? Vì trong luật pháp lúc đó cũng chưa quy định tòa án được quyền chế tài trong vụ này. Mà nếu xử John Madison thắng thì xem như đã loại bỏ một quyết định của tổng thống tiền nhiệm, tạo lợi thế cho tổng thổng thống đắc cử bổ nhiệm người của đảng Dân Chủ - Cộng Hoà vào nắm tư pháp. Thế là để khỏi phải bị kẹt vào thế khó, thẩm phán John Marshall tuyên bố rằng, tòa án tối cao không có thẩm quyền giải quyết vụ này. Vì căn cứ theo Hiến Pháp tòa án tối cao chỉ có thẩm quyền giải quyết trong điều kiện tối hậu và tiên quyết trong một số trường hợp đặc biệt. Bị thẩm phán John Marshall viện dẫn Hiến Pháp để từ chối phân xử vụ này, William Marbury đã trích dẫn một đạo luật 1789 rằng, ông có quyền kiện lên tòa án tối cao. Và đến đây phát sinh mâu thuẫn, Hiến Pháp không cho tòa tối cao xử nhưng luật pháp lại cho phép. Thế là th...