SẮC - THỌ - TƯỞNG - HÀNH - THỨC ⚀ ⚁ ⚂ ⚃ ⚄ ⚀ ⚁ ⚂ ⚃ ⚄ ⚀ Sắc Uẩn Bất cứ pháp nào có đặc tính bị quấy nhiễu (ruppana) bởi lạnh nóng, vv. đều được bao gồm trong sắc uẩn. Sắc thuộc một loại duy nhất nếu kể về đặc tính " bị quấy nhiễu". Nó thuộc hai loại khi phân thành ❶ đại chủng (Đất Nước Gió Lửa - 4 bhùta) và ❷ sở tạo sắc do chấp thủ (24 upàdàya). ⚁ Tâm Uẩn (Thọ - Tưởng - Hành - Thức) Trong những uẩn còn lại, cái gì có đặc tính cảm thọ cần được hiểu là thọ uẩn. Cái gì có đặc tính nhận thức, cần được hiểu là tưởng uẩn, có đặc tính tạo tác là hành uẩn, có đặc tính phân biệt là thức uẩn. [Vì những cái khác sẽ trở nên dễ hiểu khi đã hiểu thức uẩn, nên ở đây ta sẽ bàn thức uẩn trước hết. "Bất cứ gì có đặc tính biết, nói chung đều gọi là thức uẩn", trên đây dã nói. Và cái gì có đặc tính nhận biết? Chính là tâm thức. Những danh từ thức, tâm và ý đều có cùng một nghĩa. Có tất cả 89 loại tâm, bao gồm ❶ Tâm thiện, ❷ Tâm Bất thiện, ❸ Tâm bất định dị thục và duy tác]. "Phàm có SẮC [- THỌ - TƯỞNG - HÀNH - THỨC ] nào, ① quá khứ, ② vị lai, ③ hiện tại, ④ nội hay ⑤ ngoại, ⑥ thô hoặc ⑦ tế, ⑧ xa hay ⑨ gần, ⑩ hạ liệt hay ⑪ cao sang, tất cả gồm chung lại đều gọi là SẮC UẨN [- THỌ UẨN - TƯỞNG UẨN - HÀNH UẨN - THỨC UẨN]." (M. iii, 17). 🔴 Về phân biệt: giữa uẩn và thủ uẩn. ***************************** Nhưng giữa uẩn và thủ uẩn khác nhau chỗ nào? * Trước hết, uẩn được nói lên không phân biệt. * Thủ uẩn là nói để phân biệt ra những uẩn ❶ bị chấp thủ và ❷ còn lậu hoặc. Như kinh nói: "Này các tỷ kheo, ta sẽ dạy các ông năm uẩn và năm thủ uẩn. Hãy nghe kỹ... 💥 Gì là năm uẩn? ************** Phàm có sắc gì thuộc ① quá khứ, ② vị lai, ③ hiện tại, ④ nội hay ⑤ ngoại, ⑥ thô hoặc ⑦ tế, ⑧ xa hay ⑨ gần, ⑩ hạ liệt hay ⑪ cao sang, đó là sắc uẩn. Phàm có thọ gì... … tưởng gì... … hành gì… Phàm có thức gì thuộc ① quá khứ, ② vị lai, ③ hiện tại, ④ nội hay ⑤ ngoại, ⑥ thô hoặc ⑦ tế, ⑧ xa hay ⑨ gần, ⑩ hạ liệt hay ⑪ cao sang, đó là thức uẩn. 💥 Gì là năm thủ uẩn? ***************** Phà...