LUẬT AN NINH MẠNG: GIỚI HẠN NÀO CHO LUẬT? Pháp luật phải có các điều kiện đảm bảo để thực thi. Trước hết, pháp luật phải đầy đủ, chính xác, vì đó là cơ sở quyết định việc một hành vi là phạm pháp hay không, việc một người là có hay không có tội. Sau đó, pháp luật phải đến được với người dân, làm cho dân hiểu rõ. Một công dân phải hiểu luật thì mới biết quyền lợi, nghĩa vụ của mình được quy định bởi luật, nhờ đó mới sống và làm theo pháp luật được. Cá nhân tôi, tuy đã dành thời gian tìm hiểu Luật An ninh mạng (ANM) [1] và Nghị định 31.10.2018 [2], vẫn còn nhiều điều chưa hiểu. Tất cả xoay quanh câu chuyện Luật này sẽ được áp dụng như thế nào khi vắng bóng những điều kiện đảm bảo để thực thi. Trước hết, cần phải chỉ rõ rằng hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật là bắt buộc trong một giai đoạn nhất định (từ thời điểm luật có hiệu lực), trên một không gian nhất định (lãnh thổ nước CHXHCN Việt Nam) và với những chủ thể pháp luật nhất định (bao gồm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật) (Điều 151, 155, Luật 80/2015/QH13 về ban hành văn bản quy phạm pháp luật). Trong khi đó, Luật ANM Điều 2, Khoản 3 định nghĩa không gian mạng (là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội) không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Nói một cách ngắn gọn, Luật ANM tuy chỉ có hiệu lực trên không gian, thời gian nhất định mà lại được áp dụng để phân định các hành vi trên không gian mạng vốn không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Chính sự không tương thích này dẫn tới những điều khó hiểu, có thể được chỉ ra trong một vài trường hợp cụ thể khi áp dụng luật. Cần nói thêm rằng, đây không phải là một vài trường hợp riêng lẻ, mà liên quan tới hàng chục triệu người. Xin nhấn mạnh những từ sau: hàng chục triệu người. “Người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam” là chủ thể pháp luật tại Điều 26, Khoản 3 của Luật cũng như theo Điều 24, Khoản 2 của Nghị định. Hẳn nhiên hơn 95 triệu người đang sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam thuộc đối tượng này. Nhưng th...