Đọc để hiểu thêm về cái chết của Cha Trương Bửu Dịệp. ========================================= Bối cảnh nhiễu nhương thời cha Trương Bửu Diệp vùng Tắc Sậy Thủ Đức, 1/5/2018 Kính gửi: Rev Paul Huỳnh Chánh, Anh quốc. Thưa cha, Bài con viết về Lm. Phanxico TRƯƠNG BỬU DIỆP, giáo xứ Tắc Sây (tỉnh Bạc liệu-VN) hồi năm 1995. Mãi đến năm 2010 mới đến tay cha. Cha đã đọc và đưa lên ‘mạng’. Trong bài ấy, con có nói đến nạn ‘Thổ ruồng’ mà cha không biết là gì? Lúc ấy con không dám giải thích cho cha hiểu vì sợ có sự ‘đụng chạm’. Nhưng năm nay, con đã 85 tuổi rồi, nên không sợ gì nữa, Vã lại con xem đây là một câu chuyện thuộc về lịch sử đã xẩy ra vào thời ấy. Con muốn ghi lại cho con cháu con biết sự việc mà gia đình họ ngoại chúng đã trải qua khi đó. Lại nữa, nạn ‘Thổ ruồng’ cũng là lý do chính mà ý Chúa muốn cho gia đình con được phúc có mặt vào ngày Cha Diệp chịu chết thay cho giáo dân họ đạo Tắc Sậy của Người ngày 12/3/1946. Maria Nguyễn Thị Kiệm, Sinh 13/4/1933 Được cha Trương Bửu Diệp rửa tội ngày 3/5/1933 ------------------------------------------------- Những biến cố xảy ra vảo năm 1945-1946 cho gia đình chúng tôi. Như dân vùng Bạc Liêu Cà Mau đều biết: vào năm 1945-1946, trong thời gian quan đội Nhật nắm quyền ở Việt Nam, họ bắt dân Pháp là tù binh, cả các chủ điền người Pháp cũng bị bắt, để lại những tá điền người Miên (Campuchia), còn gọi là người Thổ, sống bơ vơ, vất vưởng. Chính quyền Việt Minh gom những người Thổ này lại để tiêu diệt, vì có lẽ họ cho là theo Pháp. Cuộc thảm sát như thế này. Một hôm vào buổi trưa, có người ở quận Giá Rai, chỗ gia đình tôi ở đem giấy lệnh của ông Chủ Tịch gởi cho bà thân sinh, má tôi, xin bà cho gởi 80 người Thổ, tạm giam trong lẩm lúa của bà trong 2 ngày. Má tôi từ chối. Bà nói: ‘tại sao quanh đây có nhiều điền khác, ai cũng có lẩm lúa mà không gởi, lại gởi cho tôi? Có phả vì thấy gia đình tôi ‘mẹ góa con côi’ nên chèn ép phải không? (ba tôi mất lâu rồi). Sau một hồi tranh luận, không khí căng thẳng thì cò một ngư...