Ngày 3/1/2018, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Nông đã tuyên tử hình bị cáo Đặng Văn Hiến trong vụ án cưỡng chế đất liên quan đến công ty Long Sơn. Ngay lập tức, đã có nhiều cuộc tranh luận nổ ra xung quanh bản án. Có ý kiến cho rằng, bản án quá nặng nề vì hành vi của ông Đặng Văn Hiến – một người cư ngụ và canh tác trên mảnh đất đang có tranh chấp – chỉ là tự vệ vì phía nhân viên công ty Long Sơn đã tấn công vào đất của ông trước. Câu hỏi được đặt ra là, liệu một công dân có quyền được tự vệ, cũng như bảo vệ đất đai và nơi ở của mình bằng mọi biện pháp, kể cả sử dụng vũ khí gây sát thương như dao hoặc súng hay không? Công ty Long Sơn đã cưỡng chế mảnh đất đang có tranh chấp giữa họ và cư dân đang sinh sống tại đó, bao gồm gia đình ông Hiến và các đồng phạm, bằng cách dùng vũ lực cùng máy móc và hung khí để phá hủy tài sản của người dân. Điểm này đã được làm rõ trong cùng một bản án với ông Hiến, qua việc phó giám đốc và trưởng quản lý của công ty Long Sơn đã bị phạt tù về tội cố ý hủy hoại tài sản của người khác. Vì để tự vệ trước hành vi hủy hoại tài sản và thậm chí là tấn công cá nhân mà ông Hiến đã dùng súng bắn vào nhóm cưỡng chế khiến cho ba người chết và một số khác bị thương. Trong những lập luận ủng hộ quyền được tự vệ của ông Hiến, một số ý kiến đã dẫn luật Hoa Kỳ làm cơ sở để tham khảo cho quan điểm yêu cầu tòa xem xét và giảm án cho ông. Họ cho rằng ở Mỹ, một người luôn có quyền được nổ súng và thậm chí là giết người để bảo vệ đất đai và nơi cư trú của mình trước những kẻ cố ý xâm nhập – và đó là một lập luận pháp lý có thể cân nhắc đến trong vụ án ông Hiến. Vậy thì trong thực tế, có phải luật pháp Hoa Kỳ luôn cho phép công dân có được quyền đó không? Câu trả lời là có. Quyền được dùng vũ khí sát thương để bảo vệ tính mạng, đất đai, hoặc nơi cư trú của công dân, đều được các tiểu bang Hoa Kỳ cho phép. Các đạo luật tiểu bang và hệ thống án lệ của các tòa liên bang ngày nay đều dựa vào một chuẩn mực pháp lý được cổ xúy mạnh mẽ bởi Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 19. Đó là nguyên tắc, người tự vệ “không có nghĩa vụ phải thoái lui” (no duty to reatreat). Trước hết, chúng ta cần hiểu nghĩa vụ phải thoái lui là gì. Nghĩa vụ này có thể hiểu nôm na là nếu một người bị người khác tấn công thì trước tiên phải kiếm đường… né. Nếu như chẳng may tránh né không được hoặc không thể nào chạy trốn, thì chỉ lúc đó mới được sử dụng vũ lực để tự vệ. Lý do là vì luật pháp khuyến khích người dân tìm các phương pháp giảm thiểu tranh chấp để tránh những hành vi bạo lực. Thế nhưng, pháp luật Hoa Kỳ trong vòng gần 200 năm qua lại kết luận rằng, nghĩa vụ nói trên là không cần thiết khi một người vì bảo vệ đất đai hoặc nơi cư trú của mình mà phải sử dụng vũ lực. Tức là ở Mỹ, người dân có quyền lập tức nổ súng tấn công kẻ xâm nhập đất đai của họ, chứ không việc gì phải tìm đường trốn trước. Không phải ngay từ đầu nước Mỹ đã có quy định này. Mọi thứ bắt đầu từ Anh quốc và được các thẩm phán Mỹ tiếp thu, sửa đổi. Các thẩm phán Mỹ thời kỳ mới lập quốc chịu ảnh hưởng rất lớn từ hệ thống thông luật, cũng như tư tưởng của các pháp quan Anh quốc, trong đó bao gồm việc tôn trọng các nguyên tắc về quyền tư hữu, đặc biệt là đối với ngôi nhà của một người. Ngôi nhà của một công dân được xem như là một “tòa lâu đài” gần như bất khả xâm phạm trong luật Anh từ thế kỷ thứ 17. Pháp quan nổi tiếng của Anh quốc, Ngài Edward Coke, đã tuyên bố trong án lệ nổi tiếng Semayne (Semayne’s Case) rằng, “căn nhà của một người chính là tòa lâu đài của anh ấy”. Lâu đài đó là một thành trì với những tài sản quý báu của chủ nhân, và vì vậy anh ấy có quyền dùng mọi cách để bảo vệ nó, thậm chí có thể giết chết những kẻ xâm nhập để trộm cướp mà không phải chịu trách nhiệm hình sự. Đây chính là nguồn gốc của “Học thuyết Lâu đài” (Castle Doctrine) nổi tiếng trong thông luật.
163Upvotes
27Reminds

More from Tran Quynh Vi

Cùng đọc Hiến chương 08 của Lưu Hiểu Ba nhân ngày giỗ đầu của ông. "Tự do: Tự do là cốt lõi của những giá trị phổ quát. Các quyền tự do ngôn luận, xuất bản, quyền được có tự do tín ngưỡng, tụ tập, biểu tình, lập hội, đình công, tuần hành đều là những biểu hiện cụ thể của tự do. Nơi nào mà tự do không thể sinh sôi nảy nở thì nơi đó cũng không còn là một nền văn minh hiện đại đáng được nhắc đến. Quyền con người: Quyền con người, hay nhân quyền không phải là thứ mà nhà nước có quyền ban tặng cho chúng ta. Mà đó là những quyền mà mỗi người sinh ra vốn đã nắm trong tay. Đảm bảo quyền con người của mỗi người dân vừa là mục tiêu quan trọng nhất của một thể chế, vừa là nền tảng của tính chính danh về quyền lực, giúp cho nhà nước có thể đại diện người dân. Điều này cũng là đòi hỏi căn bản của chính sách “đặt người dân trước hết.” Những thảm họa chính trị tiếp nối nhau tại Trung Quốc đều có liên quan mật thiết đến việc đảng cầm quyền đã bỏ mặc việc thực thi nhân quyền của người dân. Nhân dân mới là rường cột của nước nhà, chính quyền được lập ra là để phục vụ người dân, chính phủ chỉ có thể tồn tại khi nó hoạt động vì người dân. Bình đẳng: Sự chính trực, phẩm giá, và tự do của mỗi cá nhân là bình đẳng như nhau, không màng địa vị xã hội, nghề nghiệp, giới tính, điều kiện kinh tế, sắc tộc, màu da, tín ngưỡng, hay quan điểm chính trị. Nguyên tắc về bình đẳng trước pháp luật cho mỗi một người, cũng như những nguyên tắc về bình đẳng xã hội, kinh tế, văn hóa, và quyền chính trị của tất cả công dân phải được thực thi. Chủ nghĩa cộng hòa: Chủ nghĩa cộng hòa (Republicanism) là một hệ thống lãnh đạo đất nước cộng hưởng để hướng đến việc xã hội chung sống trong hòa bình. Đó là tam quyền phân lập, kiểm soát và cân bằng những nhóm lợi ích khác nhau trong xã hội. Đó là một cộng đồng với sự đa dạng về lợi ích, các nhóm xã hội, với văn hóa đa nguyên và đa tín ngưỡng, kiếm tìm một phương thức xử lý các chính sách công dựa trên nền tảng của sự cạnh tranh công bằng, thảo luận chung, và sự tham gia đầy đủ của mọi công dân. Dân chủ: Có một định nghĩa rất căn bản: chủ quyền quốc gia thuộc về nhân dân và chính phủ là do người dân bầu ra. Một nền dân chủ thường có những đặc tính sau. 1) Tính chính danh của các quyền lực chính trị đến từ người dân; nguồn gốc của quyền lực chính trị chính là người dân. 2) Kiểm soát quyền lực chính trị được thực thi qua việc người dân sử dụng quyền được chọn lựa của mình. 3) Công dân phải được hưởng quyền bầu cử thật sự; tất cả các vị trí lãnh đạo nhà nước phải là sự lựa chọn của chính người dân và được tổ chức thường xuyên. 4) Tôn trọng ý kiến của phe đa số những vẫn phải bảo vệ quyền con người của các nhóm thiểu số. Nói tóm lại, thể chế dân chủ chính là một phương tiện hiện đại và công khai để có thể tạo ra một chính phủ “của dân, do dân, và vì dân.” Chủ nghĩa lập hiến: Chủ nghĩa lập hiến (Constitutionalism) là nguyên tắc để bảo đảm rằng, những quyền tự do căn bản của người dân được định nghĩa trong Hiến pháp phải được bảo vệ bởi các thiết chế luật pháp của một nhà nước pháp quyền. Việc này đồng nghĩa với việc phải kiểm soát và giới hạn quyền lực và hành vi của nhà nước, cũng như định ra các thiết chế hợp lý và rõ ràng để thực thi các điều này."
11.24k views ·
"Chấp nhận sinh tồn cùng chủ nghĩa cơ hội, là chấp nhận đắm chìm trong sự đồi bại mà không còn cảm thấy xấu hổ vì nó nữa. Chấp nhận sống với thói đạo đức giả, là chấp nhận hy sinh tính chính trực để đổi lấy nhưng mưu toan vô sỉ. Chấp nhận sống trong vô cảm, là đồng ý làm quen với thói ích kỷ thụ động. Chấp nhận quỳ gối mà sống, là để mặc kẻ khác dàn xếp và ban phát cho ta một chút của bố thí. Chấp nhận sống hời hợt, là tự tìm quên trong những trò hề và thú tiêu khiển rẻ tiền. Chấp nhận nuốt lệ để an phận sống kiếp tủi nhục, là tự dập tắt năng lực đạo đức của bản thân trong lặng thinh. Chấp nhận phủ phục trong nỗi bất lực để mà sống, là tự đánh mất đức tin vào quyền năng của những nguyên tắc và lòng công chính. Chấp nhận nhẫn nhục sống để mà thỏa hiệp, là ta đã mặc cho chủ nghĩa cơ hội nuốt chửng các nguyên tắc của bản thân. Chấp nhận dùng mánh khóe để đạt được mục đích sống, là đã bán rẻ lương tâm, là phản bội lại những tấm gương anh hùng đại diện của lương tri, và dần mất đi cảm giác tự biết xấu hổ. Vậy thì đã sao? Một cá nhân hay một quốc gia chỉ tồn tại mà không tự biết xấu hổ có thể cũng sẽ sống tốt thôi. Phải không? Chính cái thói tự biện bạch cho những lối sống như thế đã hủy diệt không gian tâm linh của con người, khiến cho họ phát sốt trong thú tính của mình và đắm chìm trong chủ nghĩa vật chất, để rồi họ tự hạ mình xuống cùng hạng với loài thú. Khi đức tin và những gì thiêng liêng đều bị mất đi giá trị của chúng, thì con người sẽ để mình bị mị hoặc bởi những đam mê đầy nhục dục. Khi bị lột sạch lòng trắc ẩn và ý thức về công lý, thì con người chỉ còn là những cá thể kinh tế đầy nhẫn tâm, đầy toan tính, mưu cầu hạnh phúc bằng một kiểu sống an nhàn. Giằng co trong mâu thuẫn giữa cuộc sinh tồn của xác thịt và nhân phẩm của tâm hồn, nếu chỉ vì muốn bảo vệ bản thân mà chọn thái độ hèn nhát, thì chúng ta đã trở thành những thây ma biết đi, mặc kệ là đã tự tô trát cho bản thân bằng tài sản giàu có đến mấy đi chăng nữa. Nhưng nếu ta dám đứng thẳng để bảo vệ nhân phẩm của mình, thì chúng ta sẽ sống một cách cao thượng cho dù có phải đối đầu với bao nhiêu nguy hiểm, và chịu biết bao khổ đau. Người Trung Quốc thường hay tự hỏi, tại sao phải cần nhân phẩm, lương tâm, lý tưởng, lòng trắc ẩn, tính chính trực, và một cảm giác tự biết xấu hổ? Họ cho rằng, nếu nói cho vuông, thì những giá trị đó có ăn được đâu, có mang lại tiền bạc của cải gì cho họ đâu. Mà một cái dạ dạy trống rỗng thì sẽ làm suy yếu lợi ích quốc gia. Vùi đầu vào đống cát, hay thậm chí là sử dụng đến tột cùng lòng dạ tàn độc của bản thân, thì họ vẫn khẳng định đó là những biện pháp duy nhất để tồn tại. Đúng vậy, lòng công chính thì yếu đuối nếu không có quyền lực nào bảo vệ cho nó. Nhưng, nếu chỉ có quyền lực mà trống rỗng lòng công chính thì đó chính là cái Ác. Nếu càng có nhiều người chọn bỏ phiếu cho vế sau, thì cái Ác sẽ vĩnh viễn săn lùng nhân loại cho đến ngày tận thế, như loài hổ sói săn lùng bầy cừu non. Thế nhưng, cũng chính là thứ lòng công chính tay không tấc sắt, nhưng được nuôi dưỡng bằng tình yêu thương sẽ chiến thắng mọi thứ quyền lực và vũ khí. Đó chính là những phép màu chiến thắng mà Chúa Giê-su, Gandhi, và Martin Luther King đã đạt được bằng những phản kháng phi bạo lực của họ." -- Lưu Hiểu Ba Viết trong Trại cải tạo Dalian, tháng 8/1998 Xuất bản lần đầu trên báo Dajiyuan (Đại Kỷ nguyên) 18 tháng 7 năm 2004. Dịch sang tiếng Anh bởi Susan Wilf
2.89k views ·
Nhưng hơn bất kỳ ai, Liu Xiaobo hiểu rõ, ngôn từ là bất diệt. “Tôi mong mình sẽ là người tù nhân chính trị cuối cùng trong công cuộc trù dập người bất đồng chính kiến – một loại văn tự ngục thời nay – mà chính quyền đã tiến hành triền miên ở Trung Quốc, và rằng từ nay sẽ không còn ai bị bỏ tù vì thực thi quyền tự do ngôn luận của mình nữa.” Ông đã viết như thế trong bài diễn từ năm 2009, và nó đã được đọc ở Norway trước chiếc ghế trống dành cho ông. “Quyền tự do biểu đạt là nền tảng của nhân quyền, là nguồn cội của tính nhân bản, và là người mẹ vĩ đại của sự thật. Bóp nghẹt tự do ngôn luận là dẫm đạp lên nhân quyền, dập tắt nhân tính, và ép chết sự thật.” *** Luật Khoa tạp chí lược dịch từ Don’t gawk at pictures of jailed Nobel laureate Liu Xiaobo on his deathbed. Read his words – tác giả Emily Rauhala – Báo Washington Post ngày 11/7/2017. *** Liu Xiaobo (Lưu Hiểu Ba), nhà văn và nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc, là một người tràn đầy tính nhân bản. Từng là một thành viên lãnh đạo của phong trào sinh viên Thiên An Môn, ông đã sống một phần lớn đời mình trong lao ngục. Ngay tại cái đất nước mà ông mong mang đến sự thay đổi, ông đã trở thành người tù của chế độ. Thế nhưng, từ trại cải tạo lao động và nhà giam, trong những ngày tháng bị sách nhiễu, theo dõi, ông vẫn miệt mài viết. Ông viết một cách hùng hồn về những yêu cầu thay đổi đất nước. Nhưng ông cũng viết rất nhiều thư, và thơ tình cho vợ. Khi ông được trao giải thưởng Nobel Hòa Bình 2010, thì đó cũng là lúc ông bắt đầu bản án tù 11 năm vì đã cổ xúy, bằng những bài viết, cho cải cách dân chủ và nhân quyền. Đêm trao giải, một chiếc ghế trống được đặt trên sân khấu, và một nữ diễn viên Norway đã đọc bài diễn từ mà ông đã chuẩn bị trước phiên tòa xử mình năm 2009. “Tôi không có kẻ thù, và không thù hận ai,” ông đã viết như thế. Và giờ đây, ông đang hấp hối. 61 tuổi và vẫn đang trong tù, người Trung Quốc duy nhất từng đoạt giải Nobel Hòa Bình đang trong giai đoạn ung thư gan thời kỳ cuối, và phải trải qua những ngày cuối đời trước những ánh mắt theo đõi của nhân viên an ninh cùng các máy quay. Trong một đoạn phim được đăng trên mạng tuần trước, chính quyền đã trưng ra hình ảnh ông tập thể thao trong tù, và một số đoạn có các bác sĩ khám chỗ này chỗ kia. Đoạn video cho thấy, ông hình như không biết là mình đang bị ghi hình. Và vì ông là một người tù, lẽ dĩ nhiên là nó đã được quay mà chả cần xin phép ông. Ngay trong cuối tuần qua, chính phủ Trung Quốc đã cho phép hai vị bác sĩ nước ngoài – một Mỹ, một Đức – đến thăm ông. Trong khi các bác sĩ Trung Quốc đã tuyên bố ông quá yếu để có thể chuyển ra nước ngoài điều trị, hai vị bác sĩ ngoại quốc kia lại không đồng ý với điều đó. Và mới ngay hôm qua, lại có thêm một đoạn phim ngắn nữa xuất hiện. Những người mặc áo choàng của nhân viên phòng xét nghiệm đang lăng xăng vây quanh ông, còn ông thì nằm đó, trên giường bệnh của mình, bất động, gầy gò và hốc hác. Đoạn phim chỉ đủ dài để nghe được lời cảm ơn của vị bác sĩ người Đức gửi đến chính phủ Trung Quốc, là đã cho phép họ ghé thăm ông. Đại Sứ quán Đức lập tức đưa ra một bản tuyên bố về đoạn phim trên, ngay trong ngày. Và họ đã bày tỏ thái độ rất bất bình khi chính quyền Trung Quốc đã quay lén một buổi chẩn đoán của bác sĩ, hoàn toàn đi ngược lại ý nguyện mà các bên đã đồng ý trước đó. Tệ hại hơn, phía Trung Quốc đã cung cấp đoạn băng đó cho các cơ quan truyền thông nhà nước. Bản tuyên bố của ĐSQ Đức còn nhận định, “có vẻ là các cơ quan an ninh (Trung Quốc) mới là những người đang lèo lái quy trình điều trị này, chứ không phải là các bác sĩ chuyên môn”. Nhưng đó chính là điều họ muốn làm. Với mỗi đoạn thông báo cụt ngủn và cộc lốc về bệnh tình của ông, và với từng đoạn băng quay lén bị rò rỉ, những kẻ đã giam giữ Liu Xiaobo chừng ấy năm trời giờ đang tìm cách “đạo diễn” những ngày cuối cùng của ông theo ý họ. Họ muốn biến ông từ một nhà văn tài cán, một nhà phê bình dữ dội, một người chồng, một người bạn, trở thành một kẻ xa lạ và bệnh tật, một thứ thấp kém. Nhưng hơn bất kỳ ai, Liu Xiaobo hiểu rõ, ngôn từ là bất diệt. “Tôi mong mình sẽ là người tù nhân chính trị cuối cùng trong công cuộc trù dập người bất đồng chính kiến – một loại văn tự ngục thời nay – mà chính quyền đã tiến hành triền miên ở Trung Quốc, và rằng từ nay sẽ không còn ai bị bỏ tù vì thực thi quyền tự do ngôn luận của mình nữa.” Ông đã viết như thế trong bài diễn từ năm 2009, và nó đã được đọc ở Norway trước chiếc ghế trống dành cho ông. “Quyền tự do biểu đạt là nền tảng của nhân quyền, là nguồn cội của tính nhân bản, và là người mẹ vĩ đại của sự thật. Bóp nghẹt tự do ngôn luận là dẫm đạp lên nhân quyền, dập tắt nhân tính, và ép chết sự thật.” Vậy thì, chúng ta chớ nên nhìn vào những hình ảnh của Liu Xiaobo trong nhà lao bệnh viện nữa, mà hãy tìm đọc những gì ông đã viết. Hãy đọc tuyển tập thơ về sự kiện Thiên An Môn, Niệm niệm Lục tứ. Hãy tìm đến tuyên ngôn chính trị của ông, Hiến chương 08, vì nó mà ông đã bị tống vào tù. Hãy đọc những gì đã được xướng lên ở Oslo vào đêm trao giải Nobel Hòa Bình năm đó. Và, hãy đọc những gì mà ông đã viết cho người bạn đời của mình, bà Liu Xia. Những thông điệp ông viết rất đáng được lắng nghe. Không có kẻ thù, không có thù hận.
1.37k views ·

More from Tran Quynh Vi

Cùng đọc Hiến chương 08 của Lưu Hiểu Ba nhân ngày giỗ đầu của ông. "Tự do: Tự do là cốt lõi của những giá trị phổ quát. Các quyền tự do ngôn luận, xuất bản, quyền được có tự do tín ngưỡng, tụ tập, biểu tình, lập hội, đình công, tuần hành đều là những biểu hiện cụ thể của tự do. Nơi nào mà tự do không thể sinh sôi nảy nở thì nơi đó cũng không còn là một nền văn minh hiện đại đáng được nhắc đến. Quyền con người: Quyền con người, hay nhân quyền không phải là thứ mà nhà nước có quyền ban tặng cho chúng ta. Mà đó là những quyền mà mỗi người sinh ra vốn đã nắm trong tay. Đảm bảo quyền con người của mỗi người dân vừa là mục tiêu quan trọng nhất của một thể chế, vừa là nền tảng của tính chính danh về quyền lực, giúp cho nhà nước có thể đại diện người dân. Điều này cũng là đòi hỏi căn bản của chính sách “đặt người dân trước hết.” Những thảm họa chính trị tiếp nối nhau tại Trung Quốc đều có liên quan mật thiết đến việc đảng cầm quyền đã bỏ mặc việc thực thi nhân quyền của người dân. Nhân dân mới là rường cột của nước nhà, chính quyền được lập ra là để phục vụ người dân, chính phủ chỉ có thể tồn tại khi nó hoạt động vì người dân. Bình đẳng: Sự chính trực, phẩm giá, và tự do của mỗi cá nhân là bình đẳng như nhau, không màng địa vị xã hội, nghề nghiệp, giới tính, điều kiện kinh tế, sắc tộc, màu da, tín ngưỡng, hay quan điểm chính trị. Nguyên tắc về bình đẳng trước pháp luật cho mỗi một người, cũng như những nguyên tắc về bình đẳng xã hội, kinh tế, văn hóa, và quyền chính trị của tất cả công dân phải được thực thi. Chủ nghĩa cộng hòa: Chủ nghĩa cộng hòa (Republicanism) là một hệ thống lãnh đạo đất nước cộng hưởng để hướng đến việc xã hội chung sống trong hòa bình. Đó là tam quyền phân lập, kiểm soát và cân bằng những nhóm lợi ích khác nhau trong xã hội. Đó là một cộng đồng với sự đa dạng về lợi ích, các nhóm xã hội, với văn hóa đa nguyên và đa tín ngưỡng, kiếm tìm một phương thức xử lý các chính sách công dựa trên nền tảng của sự cạnh tranh công bằng, thảo luận chung, và sự tham gia đầy đủ của mọi công dân. Dân chủ: Có một định nghĩa rất căn bản: chủ quyền quốc gia thuộc về nhân dân và chính phủ là do người dân bầu ra. Một nền dân chủ thường có những đặc tính sau. 1) Tính chính danh của các quyền lực chính trị đến từ người dân; nguồn gốc của quyền lực chính trị chính là người dân. 2) Kiểm soát quyền lực chính trị được thực thi qua việc người dân sử dụng quyền được chọn lựa của mình. 3) Công dân phải được hưởng quyền bầu cử thật sự; tất cả các vị trí lãnh đạo nhà nước phải là sự lựa chọn của chính người dân và được tổ chức thường xuyên. 4) Tôn trọng ý kiến của phe đa số những vẫn phải bảo vệ quyền con người của các nhóm thiểu số. Nói tóm lại, thể chế dân chủ chính là một phương tiện hiện đại và công khai để có thể tạo ra một chính phủ “của dân, do dân, và vì dân.” Chủ nghĩa lập hiến: Chủ nghĩa lập hiến (Constitutionalism) là nguyên tắc để bảo đảm rằng, những quyền tự do căn bản của người dân được định nghĩa trong Hiến pháp phải được bảo vệ bởi các thiết chế luật pháp của một nhà nước pháp quyền. Việc này đồng nghĩa với việc phải kiểm soát và giới hạn quyền lực và hành vi của nhà nước, cũng như định ra các thiết chế hợp lý và rõ ràng để thực thi các điều này."
11.24k views ·
"Chấp nhận sinh tồn cùng chủ nghĩa cơ hội, là chấp nhận đắm chìm trong sự đồi bại mà không còn cảm thấy xấu hổ vì nó nữa. Chấp nhận sống với thói đạo đức giả, là chấp nhận hy sinh tính chính trực để đổi lấy nhưng mưu toan vô sỉ. Chấp nhận sống trong vô cảm, là đồng ý làm quen với thói ích kỷ thụ động. Chấp nhận quỳ gối mà sống, là để mặc kẻ khác dàn xếp và ban phát cho ta một chút của bố thí. Chấp nhận sống hời hợt, là tự tìm quên trong những trò hề và thú tiêu khiển rẻ tiền. Chấp nhận nuốt lệ để an phận sống kiếp tủi nhục, là tự dập tắt năng lực đạo đức của bản thân trong lặng thinh. Chấp nhận phủ phục trong nỗi bất lực để mà sống, là tự đánh mất đức tin vào quyền năng của những nguyên tắc và lòng công chính. Chấp nhận nhẫn nhục sống để mà thỏa hiệp, là ta đã mặc cho chủ nghĩa cơ hội nuốt chửng các nguyên tắc của bản thân. Chấp nhận dùng mánh khóe để đạt được mục đích sống, là đã bán rẻ lương tâm, là phản bội lại những tấm gương anh hùng đại diện của lương tri, và dần mất đi cảm giác tự biết xấu hổ. Vậy thì đã sao? Một cá nhân hay một quốc gia chỉ tồn tại mà không tự biết xấu hổ có thể cũng sẽ sống tốt thôi. Phải không? Chính cái thói tự biện bạch cho những lối sống như thế đã hủy diệt không gian tâm linh của con người, khiến cho họ phát sốt trong thú tính của mình và đắm chìm trong chủ nghĩa vật chất, để rồi họ tự hạ mình xuống cùng hạng với loài thú. Khi đức tin và những gì thiêng liêng đều bị mất đi giá trị của chúng, thì con người sẽ để mình bị mị hoặc bởi những đam mê đầy nhục dục. Khi bị lột sạch lòng trắc ẩn và ý thức về công lý, thì con người chỉ còn là những cá thể kinh tế đầy nhẫn tâm, đầy toan tính, mưu cầu hạnh phúc bằng một kiểu sống an nhàn. Giằng co trong mâu thuẫn giữa cuộc sinh tồn của xác thịt và nhân phẩm của tâm hồn, nếu chỉ vì muốn bảo vệ bản thân mà chọn thái độ hèn nhát, thì chúng ta đã trở thành những thây ma biết đi, mặc kệ là đã tự tô trát cho bản thân bằng tài sản giàu có đến mấy đi chăng nữa. Nhưng nếu ta dám đứng thẳng để bảo vệ nhân phẩm của mình, thì chúng ta sẽ sống một cách cao thượng cho dù có phải đối đầu với bao nhiêu nguy hiểm, và chịu biết bao khổ đau. Người Trung Quốc thường hay tự hỏi, tại sao phải cần nhân phẩm, lương tâm, lý tưởng, lòng trắc ẩn, tính chính trực, và một cảm giác tự biết xấu hổ? Họ cho rằng, nếu nói cho vuông, thì những giá trị đó có ăn được đâu, có mang lại tiền bạc của cải gì cho họ đâu. Mà một cái dạ dạy trống rỗng thì sẽ làm suy yếu lợi ích quốc gia. Vùi đầu vào đống cát, hay thậm chí là sử dụng đến tột cùng lòng dạ tàn độc của bản thân, thì họ vẫn khẳng định đó là những biện pháp duy nhất để tồn tại. Đúng vậy, lòng công chính thì yếu đuối nếu không có quyền lực nào bảo vệ cho nó. Nhưng, nếu chỉ có quyền lực mà trống rỗng lòng công chính thì đó chính là cái Ác. Nếu càng có nhiều người chọn bỏ phiếu cho vế sau, thì cái Ác sẽ vĩnh viễn săn lùng nhân loại cho đến ngày tận thế, như loài hổ sói săn lùng bầy cừu non. Thế nhưng, cũng chính là thứ lòng công chính tay không tấc sắt, nhưng được nuôi dưỡng bằng tình yêu thương sẽ chiến thắng mọi thứ quyền lực và vũ khí. Đó chính là những phép màu chiến thắng mà Chúa Giê-su, Gandhi, và Martin Luther King đã đạt được bằng những phản kháng phi bạo lực của họ." -- Lưu Hiểu Ba Viết trong Trại cải tạo Dalian, tháng 8/1998 Xuất bản lần đầu trên báo Dajiyuan (Đại Kỷ nguyên) 18 tháng 7 năm 2004. Dịch sang tiếng Anh bởi Susan Wilf
2.89k views ·
Nhưng hơn bất kỳ ai, Liu Xiaobo hiểu rõ, ngôn từ là bất diệt. “Tôi mong mình sẽ là người tù nhân chính trị cuối cùng trong công cuộc trù dập người bất đồng chính kiến – một loại văn tự ngục thời nay – mà chính quyền đã tiến hành triền miên ở Trung Quốc, và rằng từ nay sẽ không còn ai bị bỏ tù vì thực thi quyền tự do ngôn luận của mình nữa.” Ông đã viết như thế trong bài diễn từ năm 2009, và nó đã được đọc ở Norway trước chiếc ghế trống dành cho ông. “Quyền tự do biểu đạt là nền tảng của nhân quyền, là nguồn cội của tính nhân bản, và là người mẹ vĩ đại của sự thật. Bóp nghẹt tự do ngôn luận là dẫm đạp lên nhân quyền, dập tắt nhân tính, và ép chết sự thật.” *** Luật Khoa tạp chí lược dịch từ Don’t gawk at pictures of jailed Nobel laureate Liu Xiaobo on his deathbed. Read his words – tác giả Emily Rauhala – Báo Washington Post ngày 11/7/2017. *** Liu Xiaobo (Lưu Hiểu Ba), nhà văn và nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc, là một người tràn đầy tính nhân bản. Từng là một thành viên lãnh đạo của phong trào sinh viên Thiên An Môn, ông đã sống một phần lớn đời mình trong lao ngục. Ngay tại cái đất nước mà ông mong mang đến sự thay đổi, ông đã trở thành người tù của chế độ. Thế nhưng, từ trại cải tạo lao động và nhà giam, trong những ngày tháng bị sách nhiễu, theo dõi, ông vẫn miệt mài viết. Ông viết một cách hùng hồn về những yêu cầu thay đổi đất nước. Nhưng ông cũng viết rất nhiều thư, và thơ tình cho vợ. Khi ông được trao giải thưởng Nobel Hòa Bình 2010, thì đó cũng là lúc ông bắt đầu bản án tù 11 năm vì đã cổ xúy, bằng những bài viết, cho cải cách dân chủ và nhân quyền. Đêm trao giải, một chiếc ghế trống được đặt trên sân khấu, và một nữ diễn viên Norway đã đọc bài diễn từ mà ông đã chuẩn bị trước phiên tòa xử mình năm 2009. “Tôi không có kẻ thù, và không thù hận ai,” ông đã viết như thế. Và giờ đây, ông đang hấp hối. 61 tuổi và vẫn đang trong tù, người Trung Quốc duy nhất từng đoạt giải Nobel Hòa Bình đang trong giai đoạn ung thư gan thời kỳ cuối, và phải trải qua những ngày cuối đời trước những ánh mắt theo đõi của nhân viên an ninh cùng các máy quay. Trong một đoạn phim được đăng trên mạng tuần trước, chính quyền đã trưng ra hình ảnh ông tập thể thao trong tù, và một số đoạn có các bác sĩ khám chỗ này chỗ kia. Đoạn video cho thấy, ông hình như không biết là mình đang bị ghi hình. Và vì ông là một người tù, lẽ dĩ nhiên là nó đã được quay mà chả cần xin phép ông. Ngay trong cuối tuần qua, chính phủ Trung Quốc đã cho phép hai vị bác sĩ nước ngoài – một Mỹ, một Đức – đến thăm ông. Trong khi các bác sĩ Trung Quốc đã tuyên bố ông quá yếu để có thể chuyển ra nước ngoài điều trị, hai vị bác sĩ ngoại quốc kia lại không đồng ý với điều đó. Và mới ngay hôm qua, lại có thêm một đoạn phim ngắn nữa xuất hiện. Những người mặc áo choàng của nhân viên phòng xét nghiệm đang lăng xăng vây quanh ông, còn ông thì nằm đó, trên giường bệnh của mình, bất động, gầy gò và hốc hác. Đoạn phim chỉ đủ dài để nghe được lời cảm ơn của vị bác sĩ người Đức gửi đến chính phủ Trung Quốc, là đã cho phép họ ghé thăm ông. Đại Sứ quán Đức lập tức đưa ra một bản tuyên bố về đoạn phim trên, ngay trong ngày. Và họ đã bày tỏ thái độ rất bất bình khi chính quyền Trung Quốc đã quay lén một buổi chẩn đoán của bác sĩ, hoàn toàn đi ngược lại ý nguyện mà các bên đã đồng ý trước đó. Tệ hại hơn, phía Trung Quốc đã cung cấp đoạn băng đó cho các cơ quan truyền thông nhà nước. Bản tuyên bố của ĐSQ Đức còn nhận định, “có vẻ là các cơ quan an ninh (Trung Quốc) mới là những người đang lèo lái quy trình điều trị này, chứ không phải là các bác sĩ chuyên môn”. Nhưng đó chính là điều họ muốn làm. Với mỗi đoạn thông báo cụt ngủn và cộc lốc về bệnh tình của ông, và với từng đoạn băng quay lén bị rò rỉ, những kẻ đã giam giữ Liu Xiaobo chừng ấy năm trời giờ đang tìm cách “đạo diễn” những ngày cuối cùng của ông theo ý họ. Họ muốn biến ông từ một nhà văn tài cán, một nhà phê bình dữ dội, một người chồng, một người bạn, trở thành một kẻ xa lạ và bệnh tật, một thứ thấp kém. Nhưng hơn bất kỳ ai, Liu Xiaobo hiểu rõ, ngôn từ là bất diệt. “Tôi mong mình sẽ là người tù nhân chính trị cuối cùng trong công cuộc trù dập người bất đồng chính kiến – một loại văn tự ngục thời nay – mà chính quyền đã tiến hành triền miên ở Trung Quốc, và rằng từ nay sẽ không còn ai bị bỏ tù vì thực thi quyền tự do ngôn luận của mình nữa.” Ông đã viết như thế trong bài diễn từ năm 2009, và nó đã được đọc ở Norway trước chiếc ghế trống dành cho ông. “Quyền tự do biểu đạt là nền tảng của nhân quyền, là nguồn cội của tính nhân bản, và là người mẹ vĩ đại của sự thật. Bóp nghẹt tự do ngôn luận là dẫm đạp lên nhân quyền, dập tắt nhân tính, và ép chết sự thật.” Vậy thì, chúng ta chớ nên nhìn vào những hình ảnh của Liu Xiaobo trong nhà lao bệnh viện nữa, mà hãy tìm đọc những gì ông đã viết. Hãy đọc tuyển tập thơ về sự kiện Thiên An Môn, Niệm niệm Lục tứ. Hãy tìm đến tuyên ngôn chính trị của ông, Hiến chương 08, vì nó mà ông đã bị tống vào tù. Hãy đọc những gì đã được xướng lên ở Oslo vào đêm trao giải Nobel Hòa Bình năm đó. Và, hãy đọc những gì mà ông đã viết cho người bạn đời của mình, bà Liu Xia. Những thông điệp ông viết rất đáng được lắng nghe. Không có kẻ thù, không có thù hận.
1.37k views ·