Nguồn: “How to deal with China”, The Economist, 09/01/2021. Người dịch: Phan Nguyên Các nền dân chủ trên thế giới rất cần một cách tiếp cận thống nhất để đối phó với Trung Quốc. Đó là cường quốc đang lên của thế kỷ 21, nhưng cũng là một chế độ chuyên chế vốn không tin vào thị trường tự do và lạm dụng nhân quyền. Tuy nhiên, những sự kiện gần đây cho thấy chính sách của phương Tây đã trở nên kém hiệu quả như thế nào. Vào ngày 30 tháng 12, Liên minh châu Âu đã đồng ý về một hiệp định đầu tư với Trung Quốc nhằm giành được một số lợi ích nhỏ nhưng trao cho Trung Quốc một chiến thắng ngoại giao lớn. EU đã làm như vậy bất chấp những nghi ngờ trong đội ngũ của Joe Biden. Sở giao dịch chứng khoán New York đã cấm cổ phiếu của một số công ty Trung Quốc, để rồi lại đổi ý hai lần chỉ trong vài ngày. Quốc hội Mỹ cho đến nay vẫn chưa thông qua được dự luật bảo vệ người Uyghurs khỏi lao động cưỡng bức. Trong khi phương Tây bối rối, Trung Quốc đang bận rộn đàn áp trong nước và mở rộng ảnh hưởng ra nước ngoài. Vào ngày 6 tháng 1, hơn 50 nhà hoạt động dân chủ đã bị bắt tại Hồng Kông. Vào tháng 11 năm ngoái, Trung Quốc đã ký một hiệp định thương mại với 14 quốc gia châu Á, bao gồm các đồng minh của Mỹ như Nhật Bản và Singapore. Nước này tiếp tục đe dọa Australia bằng chính sách ngoại giao côn đồ và một lệnh cấm vận thương mại một phần. Hình ảnh Trung Quốc lấn lướt trong khi phương Tây lúng túng đã trở nên quá quen thuộc. Tất cả các nền dân chủ đang đấu tranh để dung hòa các mục tiêu mâu thuẫn nhau, giữa một bên là hợp tác kinh tế với một nền kinh tế khổng lồ và sôi động, và một bên là bảo vệ an ninh quốc gia và nhân quyền. Chính quyền Trump đã làm thức tỉnh sự tự mãn của phương Tây về mô hình do nhà nước lãnh đạo của Trung Quốc, nhưng sau đó đã làm rúng động hệ thống thương mại toàn cầu mà không đề xuất một giải pháp thay thế. Các nước giàu đã không hành động cùng nhau, làm giảm sức ảnh hưởng của họ. Các nhà đàm phán Mỹ đã xác định những cải cách cơ cấu mà Trung Quốc nên thực hiện và các cường quốc phương Tây khác có thể ủng hộ, nhưng cuối cùng Tổng thống Donald Trump chỉ giành được những nhượng bộ nhỏ trong thỏa thuận thương mại “giai đoạn một” ký với Trung Quốc vào tháng 1 năm 2020. Chính sách của phương Tây đã trở thành một hỗn hợp các thỏa thuận, phản kháng, lệnh cấm tạm thời và thuế quan. Hệ thống các quy tắc vốn là xương sống của thương mại toàn cầu trong nhiều thập niên — bao gồm thị trường vốn và thương mại mở, và các hệ thống pháp lý công bằng — đã phát triển mạnh vì nó có thể dự đoán được. Nhưng điều đó không còn nữa. Trung Quốc đang khai thác tình trạng hỗn loạn khi nền kinh tế của họ bật mạnh trở lại sau đại dịch: tăng trưởng hàng năm đạt mức 4,9% trong quý gần đây nhất. Các lãnh đạo ở Bắc Kinh cho rằng chính quyền Biden sẽ phải bận tâm với những rắc rối trong nước, ít nhất là vì covid-19. Châu Âu đã hoan nghênh thái độ mang tính hòa giải của Biden, nhưng lo ngại rằng các chính sách của ông cũng thể hiện xu hướng bảo hộ, bao gồm các điều khoản “Mua hàng Mỹ” và sự mơ hồ về việc liệu thuế quan có được xóa bỏ hay không. Đối mặt với một siêu cường hướng nội, EU quyết định tăng tốc những nỗ lực đã được tiến hành lâu nay nhằm đạt được một hiệp định đầu tư với Trung Quốc. Tuy nhiên, khi hoạt động một cách đơn độc, EU không có nhiều ảnh hưởng. Thỏa thuận mới bao gồm những đảm bảo về việc giảm can thiệp của nhà nước Trung Quốc vào các ngành công nghiệp, điều sẽ khó thực thi, và các yêu cầu về vấn đề nhân quyền mà Trung Quốc sẽ làm ngơ. Một chính sách nhất quán có thể trông như thế nào? Nó phải bắt đầu bằng việc thừa nhận sức mạnh của Trung Quốc. Không giống như Liên Xô, Trung Quốc quá lớn và đã hội nhập quá sâu để có thể ngăn chặn hiệu quả. Nước này chiếm 18% GDP thế giới. Đây là đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của 64 quốc gia, bao gồm cả Đức. Trong khi đó, con số của Mỹ chỉ là 38. Thị trường vốn Trung Quốc cũng đang trở nên quan trọng. Người nước ngoài hiện sở hữu tới 10% lượng trái phiếu chính phủ Trung Quốc. Tuy nhiên, bất chấp quy mô và mức độ phát triển của Trung Quốc, các mối quan hệ sẽ vẫn còn chứa đựng nhiều nghi ngờ. Người ngoài khó có thể biết được liệu các công ty tư nhân Trung Quốc có hoạt động độc lập với Đảng Cộng sản hay không. Và thật ngớ ngẩn nếu tin vào những lời hứa của chính phủ Trung Quốc, dù là về (hạn chế) trợ cấp cho các ngành công nghiệp hay đảm bảo pháp quyền ở Hồng Kông. Kết quả là trong một số lĩnh vực, phương Tây nên tìm cách đối đầu với Trung Quốc (như về nhân quyền), trong khi ở một số lĩnh vực khác, họ nên cạnh tranh (như hầu hết các lĩnh vực thương mại) hoặc hợp tác (như về y tế và chống biến đổi khí hậu). Sự phức tạp cao độ của hợp tác kinh tế mà không có sự tin tưởng lẫn nhau càng làm tăng nhu cầu phương Tây phải hành động đồng lòng để tối đa hóa ảnh hưởng của mình. Mỹ, Châu Âu cùng các nền dân chủ khác vẫn chiếm hơn một nửa GDP thế giới. Để hạn chế nguy cơ căng thẳng thương mại, họ nên xác định các ngành công nghiệp nhạy cảm, chẳng hạn như công nghệ và quốc phòng. Trong những lĩnh vực này, họ nên gắn sự tham gia của Trung Quốc vào các thị trường phương Tây với sự giám sát và hạn chế chặt chẽ hơn nữa. Trong các ngành công nghiệp khác, thương mại có thể phát triển mạnh mẽ mà không bị cản trở. Các nền dân chủ cũng nên xây dựng một khuôn khổ chung cho quyền con người, bao gồm xác minh liệu các chuỗi cung ứng có đảm bảo đạo đức hay không và trừng phạt những người và công ty liên quan đến việc lạm dụng. Cuối cùng, bất kỳ liên minh mới nào để đối phó với Trung Quốc đều phải có các quy tắc và việc thực thi có thể đoán trước được. Liên minh đó không thể được điều hành một cách ngẫu hứng từ Nhà Trắng. Ngay cả trước khi bị châu Âu qua mặt, đây đã là một nhiệm vụ khó khăn đối với chính quyền sắp sửa nhậm chức của Biden, không kém việc tạo ra NATO hoặc hệ thống thương mại thế giới sau Thế chiến II. Và không giống như hồi đó, uy tín của Mỹ đã bị vùi dập. Tuy nhiên, công luận ở các nước giàu hiện đang cảnh giác với Trung Quốc. Ông Trump đã không ứng phó hiệu quả với Trung Quốc một phần vì kém năng lực và xem thường các đồng minh. Ông Biden sẽ nhậm chức vào ngày 20 tháng 1 trong làn sóng thiện chí toàn cầu. Có thể tạo ra một nhóm các nền dân chủ, ví dụ như một khối G7 mở rộng, để cùng nhau đối phó với Trung Quốc. Vẫn còn cơ hội để tái khẳng định các giá trị của xã hội mở và thị trường tự do, nhưng cơ hội đó sẽ không tồn tại mãi mãi. Đối mặt với một chế độ chuyên quyền hung hăng, sự thiếu quyết đoán và chia rẽ không phải là giải pháp.
thumb_up6thumb_downchat_bubble

More from Hesman

Tiêu điểm thế giới hôm nay: Indonesia bắt đầu tiêm chủng bằng vắc-xin của Sinovac; Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu luận tội ông Trump; Lạm phát Mỹ vẫn thấp so với kỳ vọng của Fed; Phiên tòa tập thể xét xử 355 mafia Ý; và Virgin Orbit của Mỹ phóng vệ tinh từ máy bay. Tổng thống Donald Trump tuyên bố không chịu trách nhiệm về việc người ủng hộ ông gây bạo loạn ở Washington vào thứ Tư tuần trước, nói rằng bài phát biểu khi ấy của ông – trong đó ông khẳng định mình đã thắng cuộc bầu cử và nói với đám đông “hãy tuần hành đến Điện Capitol [và] hãy cứng rắn lên” – là “hoàn toàn phù hợp”. Sau đó, ông gọi điều khoản luận tội mà Hạ viện sẽ sớm bỏ phiếu là “tiếp diễn cuộc săn phù thủy lớn nhất trong lịch sử chính trị” và “nguy hiểm cho đất nước”. Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp ở ít nhất ba tỉnh để giúp kiềm chế đà tăng mạnh của covid-19. Các cơ sở y tế trên khắp đất nước đã phải vật lộn khi áp lực gia tăng, với số ca nhiễm mới vượt 4.900 hôm thứ Hai. Malaysia cũng ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, lần đầu tiên trong vòng 50 năm. Liu Jin, một nhân viên giao hàng 45 tuổi ở Trung Quốc, đã tự thiêu để phản đối vì không được trả lương. Ông Liu được cho là nhân viên của Ele.me, một dịch vụ giao đồ ăn thuộc sở hữu của gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba. Video về cuộc biểu tình của ông Liu, trong đó ông bị bỏng độ ba nhưng sống sót, đang lan tỏa trên khắp mạng xã hội Trung Quốc. Các dịch vụ giao hàng ở Trung Quốc đã bị chỉ trích vì thuê ngoài việc quản lý và thanh toán lương cho nhân viên giao hàng. Chính phủ Ireland công bố một báo cáo về các vụ lạm dụng tại các ngôi nhà dành cho bà mẹ và em bé (nơi sinh sống tập thể của phụ nữ đơn thân và con của họ) ở Ireland từ năm 1922 đến năm 1998. Báo cáo cho thấy khoảng 9.000 trẻ em — tức một phần bảy số trẻ — đã chết trong 18 cơ sở như vậy trong thời gian này. Báo cáo được thực hiện sau khi hài cốt của hơn 800 trẻ em được phát hiện trong một ngôi mộ tập thể tại một ngôi nhà dành cho bà mẹ và em bé ở Tuam. Một tòa án Pháp ra phán quyết cho phép một người đàn ông Bangladesh vốn bị trục xuất nhưng mắc bệnh hen suyễn được phép ở lại Pháp sau khi luật sư của anh ta bào chữa rằng tình trạng bệnh của anh ta có thể xấu đi nghiêm trọng ở quê nhà. Đây là lần đầu tiên một tòa án Pháp dùng môi trường làm tiêu chí trong phán quyết trục xuất. Bangladesh có chất lượng không khí tệ nhất trên thế giới. Sheldon Adelson, một ông trùm sòng bạc người Mỹ và là nhà tài trợ cho các ứng viên chính trị cánh hữu, đã qua đời vì ung thư hôm thứ Hai ở tuổi 87. Ông Adelson, người sở hữu các sòng bạc ở Las Vegas, Macau và Singapore, là nhà tài trợ cá nhân lớn nhất cho chiến dịch tranh cử năm 2016 của Donald Trump, và đã chi hơn 183 triệu đô la giúp ông Trump cùng các đảng viên Cộng hòa khác trong năm 2020. Tòa án Tối cao Ấn Độ tạm dừng ban hành các luật nông nghiệp mới vốn châm ngòi biểu tình rộng khắp của nông dân. Thủ tướng Narendra Modi khẳng định những cải cách này sẽ làm cho ngành nông nghiệp cạnh tranh hơn, nhưng nông dân nói nó làm tổn hại lợi nhuận của họ. Chánh án tòa tối cao đã hứa thành lập một hội đồng để lắng nghe những bất bình của nông dân. TIÊU ĐIỂM Indonesia bắt đầu tiêm chủng bằng vắc-xin của Sinovac Hôm qua, quốc gia đông dân thứ tư thế giới trải qua ngày chết chóc nhất từ đầu đại dịch đến nay. Hôm nay Indonesia bắt đầu tiêm ngừa cho công dân của mình. Tổng thống Joko Widodo sẽ là người đầu tiên tiêm vắc xin covid-19, tiếp theo là 1,3 triệu nhân viên y tế và sau đó là nhóm dân số trong độ tuổi lao động. Chính phủ đặt hy vọng vào CoronaVac, một loại vắc-xin được phát triển bởi hãng dược Sinovac của Trung Quốc. Hầu hết các nước đang ưu tiên người cao tuổi trong chiến dịch tiêm chủng hàng loạt. Nhưng chính phủ Indonesia đã quyết định rằng không có đủ dữ liệu cho thấy liệu CoronaVac có hiệu quả ở người cao tuổi hay không. Thay vào đó, họ sẽ tiêm chủng cho những người trong độ tuổi lao động. Chính phủ kỳ vọng cách làm này sẽ giúp nhanh chóng vực dậy nền kinh tế đang suy thoái lần đầu tiên sau hai thập niên. Đã có sẵn ba triệu liều thuốc, và khoảng 120 triệu liều nữa sẽ được cung cấp. Nhưng thách thức lớn là thuyết phục người Indonesia đi tiêm. Chỉ có 37% sẵn sàng làm vậy, theo một cuộc thăm dò thực hiện hồi tháng 12. Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu luận tội ông Trump Hạ viện Mỹ có thể bỏ phiếu luận tội Tổng thống Donald Trump sớm nhất là hôm nay. Ông bị buộc tội “xúi giục nổi loạn” vì vai trò của ông trong vụ bạo loạn tại Đồi Capitol hồi tuần trước. Nếu cuộc bỏ phiếu thành công, ông sẽ trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên bị luận tội hai lần. Nhưng phiên tòa của Thượng viện, diễn ra sau khi Hạ viện đã bỏ phiếu, sẽ không thể bắt đầu trước ngày 19 tháng 1, một ngày trước lễ nhậm chức của Joe Biden. Nếu mục đích là loại bỏ tổng thống thì tại sao vẫn luận tội ông Trump ngay cả khi ông đã rời nhiệm sở? Hiến pháp Mỹ không cấm điều đó. Động lực của đảng Dân chủ dường như một phần mang tính biểu tượng, buộc ông phải chịu trách nhiệm cho vụ bạo loạn dẫn đến cái chết của sáu người. Và nó cũng rất thực tế: nếu 2/3 Thượng viện bỏ phiếu kết tội ông, ông Trump sẽ không còn cơ hội ra tranh cử. Đồng thời bằng cách buộc các đảng viên Cộng hòa phải chọn hoặc đứng về phía tổng thống hoặc tố cáo ông, cuộc bỏ phiếu sẽ tạo ra vết nứt trong nội bộ đảng này. Lạm phát Mỹ vẫn thấp so với kỳ vọng của Fed Khi nền kinh tế một lần nữa bị coronavirus tàn phá, dữ liệu lạm phát hôm nay sẽ không phải là chỉ báo kinh tế được người Mỹ quan tâm nhất. Tuy nhiên, áp lực lạm phát có vẻ sẽ tăng vào cuối năm nay. Giá hàng hóa đang bùng nổ. Chính quyền của Tổng thống đắc cử Joe Biden có khả năng đưa ra nhiều biện pháp kích thích hơn nữa. Và hầu hết số việc làm bị mất trong tháng 12 tập trung vào lĩnh vực giải trí và khách sạn, những ngành sẽ nhanh chóng hồi phục khi hầu hết người Mỹ được tiêm phòng. “Điểm hòa vốn” lạm phát 10 năm, tức chênh lệch lợi suất hàng năm giữa trái phiếu có tính chỉ số giá tiêu dùng và trái phiếu thông thường, gần đây đã vượt 2%. Tuy nhiên, con số này có lẽ vẫn thấp hơn mức mà Cục Dự trữ Liên bang mong muốn, vì thước đo lạm phát theo mục tiêu 2% thường có độ trễ so với chỉ số giá tiêu dùng, và vì họ muốn đặt mục tiêu cao hơn để bù đắp cho phần bị mất. Còn bây giờ, phần bị mất đó đang ngày càng lớn ra. Dữ liệu CPI tháng 12 công bố hôm nay có khả năng cho thấy lạm phát năm thấp, chỉ khoảng 1,3%. Phiên tòa tập thể xét xử 355 mafia Ý Trong một phòng xử án được chuyển đổi đặc biệt có an ninh nghiêm ngặt, hôm nay 355 người sẽ xuất hiện trước các thẩm phán ở thành phố Lamezia Terme, miền nam nước Ý, trong phiên tòa xét xử mafia lớn nhất nước này kể từ những năm 1980. Các bị cáo bao gồm Luigi Mancuso, được cho là trùm của ‘Ndrangheta, một tổ chức tội phạm có tổ chức đặt trụ sở tại Calabria, “chân” của “chiếc ủng” Ý”. Phiên tòa hôm nay có một tiền lệ là “phiên tòa tối cao” ở Palermo vào năm 1986 với gần 500 bị cáo. Phiên tòa khi đó nhắm vào các thành viên của mafia Sicily, Cosa Nostra. Nhưng nhiều bị cáo trong phiên tòa hôm nay lại bị buộc tội giúp đỡ ‘Ndrangheta, chứ không tham gia nó. Một trong số đó là Giancarlo Pittelli, cựu cấp phó của đảng Forza Italia của Silvio Berlusconi. Ông này phủ nhận hành vi sai trái. ‘Ndrangheta được các cơ quan hành pháp đánh giá là đã vượt xa Cosa Nostra về tiền bạc và ảnh hưởng, chủ yếu nhờ thu nhập từ buôn bán cocaine. Virgin Orbit của Mỹ phóng vệ tinh từ máy bay Hôm nay những người yêu thích không gian sẽ được xem trực tiếp một vụ phóng vệ tinh thú vị. Virgin Orbit của California có kế hoạch thả một tên lửa mang tên LauncherOne từ một chiếc Boeing 747 bay ở độ cao 10.700 mét. Một lát sau, tên lửa, với động cơ đẩy, sẽ bay lên để phóng mười vệ tinh lên quỹ đạo. Một cuộc thử nghiệm không có vệ tinh hồi năm 2020 đã thất bại. Nếu mọi việc suôn sẻ lần này, thì Virgin Orbit sẽ được ăn mừng thành tích dạng phóng vệ tinh như vậy thành công lần đầu tiên, qua đó mở ra 20 vụ phóng như vậy mỗi năm, theo kỳ vọng của hãng. Tuy nhiên, sự bùng nổ các vụ phóng và sự tích tụ mảnh vỡ trên quỹ đạo đang làm tăng nguy cơ va chạm với rác không gian. Theo một tính toán, các vụ suýt va chạm với tàu vũ trụ đang hoạt động đã tăng gấp đôi trong ba năm qua. Một giải pháp là đẩy các vật thể vô chủ xuống bầu khí quyển bên dưới để đốt cháy chúng. Astroscale, một công ty Nhật Bản, đang lên kế hoạch cho hai sứ mệnh nhằm thực hiện điều này. Trong khi đó, ClearSpace, một đối thủ từ Thụy Sĩ, có kế hoạch bắt đầu loại bỏ các mảnh vỡ khỏi không gian từ năm 2025.

BỘ NGOẠI GIAO HOA KỲ CHUẨN BỊ CHUYỂN TIẾP Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thông báo hôm thứ Ba, hủy bỏ tất cả các chuyến thăm dự kiến trong tuần này để tập trung vào việc thực hiện công việc chuyển tiếp cho chính quyền sắp tới của Tổng thống mới đắc cử Joe Biden. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Morgan Ortagus cho biết: “Chúng tôi đang đợi một kế hoạch từ chính quyền sắp tới xác định các quan chức nào sẽ tiếp tục đảm nhiệm các vị trí trách nhiệm cho đến khi quá trình xác nhận của Thượng viện hoàn tất đối với các quan chức sắp tới”. “Do đó, chúng tôi sẽ hủy tất cả các chuyến đi đã lên kế hoạch trong tuần này, bao gồm chuyến đi của Bộ trưởng tới châu Âu,” cô nói. Chuyến thăm dự kiến tới Đài Loan hôm nay của bà Kelly Craft, đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc, cũng đã bị hủy bỏ. Chính phủ Đài Loan bày tỏ "sự hiểu biết và tôn trọng" đối với quyết định này, và rất tiếc bà Craft không thể đến được. Craft là nhà ngoại giao Hoa Kỳ ủng hộ mạnh mẽ sự tham gia của Đài Loan vào các tổ chức quốc tế. Vào tháng 9 năm ngoài, bà đã đăng trên Twitter, cho rằng "Đài Loan nên được phép tham gia đầy đủ tại Liên Hợp Quốc." Đài Loan "là một lực lượng tốt", bà nhấn mạnh. "Một Liên Hợp Quốc không có sự tham gia đầy đủ của Đài Loan là một Liên Hợp Quốc đang lừa dối thế giới." Kelly Craft là ai? Kelly Craft, sinh năm 1962, tại thành phố Lexington lớn thứ nhì của tiểu bang Kentucky, là con gái của bác sĩ thú y quá cố Bobby Guilfoil và Sherry Dale Guilfoil. Mặc dù thân phụ của bà là một nhà hoạt động của đảng Dân chủ, nhưng bà chủ yếu lại là một nhà hoạt động chính trị của đảng Cộng hòa. Joseph Craft, chồng hiện tại của bà, sở hữu công ty than Alliance Resource Partners trị giá hàng tỷ đô la. Hai vợ chồng từng đóng góp hơn 2 triệu đô là vào chiến dịch vận động tranh cử của Donald Trump vào năm 2016. Bà là một đại biểu dự khuyết của Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc vào năm 2007 dưới thời Tổng thống Bush; được đề cử bởi Tổng thống Trump để làm đại sứ Hoa Kỳ tại Canada vào năm 2017, sau đó thay thế Nikki Haley (sau khi Haley từ chức) để giữ vai trò Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc vào năm 2019. Craft là một người rất tập trung và tinh tế, theo lời cô em ruột Micah Guilfoil kể lại. Từ lúc còn đi học, Craft đã giúp cha mẹ chăm sóc hai đứa em ruột khi chúng mới chập chững biết đi, thiết lập một lớp học trong phòng may của mẹ và dán bảng 24 chữ cái quanh tường để dạy các em học. Mỗi ngày, bà chạy bộ ít nhất năm cây số. Cả hai vợ chồng rất cuồng nhiệt với thể thao tại Đại học Kentucky, nơi họ tài trợ cho một cơ sở bóng đá mới, và đề nghị đóng góp để bổ sung thêm các tiện ích của hộp báo chí và trung tâm y tế. Người Đà Lạt Xưa January 13, 2021.

35 views · Jan 13th

More from Hesman

Tiêu điểm thế giới hôm nay: Indonesia bắt đầu tiêm chủng bằng vắc-xin của Sinovac; Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu luận tội ông Trump; Lạm phát Mỹ vẫn thấp so với kỳ vọng của Fed; Phiên tòa tập thể xét xử 355 mafia Ý; và Virgin Orbit của Mỹ phóng vệ tinh từ máy bay. Tổng thống Donald Trump tuyên bố không chịu trách nhiệm về việc người ủng hộ ông gây bạo loạn ở Washington vào thứ Tư tuần trước, nói rằng bài phát biểu khi ấy của ông – trong đó ông khẳng định mình đã thắng cuộc bầu cử và nói với đám đông “hãy tuần hành đến Điện Capitol [và] hãy cứng rắn lên” – là “hoàn toàn phù hợp”. Sau đó, ông gọi điều khoản luận tội mà Hạ viện sẽ sớm bỏ phiếu là “tiếp diễn cuộc săn phù thủy lớn nhất trong lịch sử chính trị” và “nguy hiểm cho đất nước”. Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp ở ít nhất ba tỉnh để giúp kiềm chế đà tăng mạnh của covid-19. Các cơ sở y tế trên khắp đất nước đã phải vật lộn khi áp lực gia tăng, với số ca nhiễm mới vượt 4.900 hôm thứ Hai. Malaysia cũng ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, lần đầu tiên trong vòng 50 năm. Liu Jin, một nhân viên giao hàng 45 tuổi ở Trung Quốc, đã tự thiêu để phản đối vì không được trả lương. Ông Liu được cho là nhân viên của Ele.me, một dịch vụ giao đồ ăn thuộc sở hữu của gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba. Video về cuộc biểu tình của ông Liu, trong đó ông bị bỏng độ ba nhưng sống sót, đang lan tỏa trên khắp mạng xã hội Trung Quốc. Các dịch vụ giao hàng ở Trung Quốc đã bị chỉ trích vì thuê ngoài việc quản lý và thanh toán lương cho nhân viên giao hàng. Chính phủ Ireland công bố một báo cáo về các vụ lạm dụng tại các ngôi nhà dành cho bà mẹ và em bé (nơi sinh sống tập thể của phụ nữ đơn thân và con của họ) ở Ireland từ năm 1922 đến năm 1998. Báo cáo cho thấy khoảng 9.000 trẻ em — tức một phần bảy số trẻ — đã chết trong 18 cơ sở như vậy trong thời gian này. Báo cáo được thực hiện sau khi hài cốt của hơn 800 trẻ em được phát hiện trong một ngôi mộ tập thể tại một ngôi nhà dành cho bà mẹ và em bé ở Tuam. Một tòa án Pháp ra phán quyết cho phép một người đàn ông Bangladesh vốn bị trục xuất nhưng mắc bệnh hen suyễn được phép ở lại Pháp sau khi luật sư của anh ta bào chữa rằng tình trạng bệnh của anh ta có thể xấu đi nghiêm trọng ở quê nhà. Đây là lần đầu tiên một tòa án Pháp dùng môi trường làm tiêu chí trong phán quyết trục xuất. Bangladesh có chất lượng không khí tệ nhất trên thế giới. Sheldon Adelson, một ông trùm sòng bạc người Mỹ và là nhà tài trợ cho các ứng viên chính trị cánh hữu, đã qua đời vì ung thư hôm thứ Hai ở tuổi 87. Ông Adelson, người sở hữu các sòng bạc ở Las Vegas, Macau và Singapore, là nhà tài trợ cá nhân lớn nhất cho chiến dịch tranh cử năm 2016 của Donald Trump, và đã chi hơn 183 triệu đô la giúp ông Trump cùng các đảng viên Cộng hòa khác trong năm 2020. Tòa án Tối cao Ấn Độ tạm dừng ban hành các luật nông nghiệp mới vốn châm ngòi biểu tình rộng khắp của nông dân. Thủ tướng Narendra Modi khẳng định những cải cách này sẽ làm cho ngành nông nghiệp cạnh tranh hơn, nhưng nông dân nói nó làm tổn hại lợi nhuận của họ. Chánh án tòa tối cao đã hứa thành lập một hội đồng để lắng nghe những bất bình của nông dân. TIÊU ĐIỂM Indonesia bắt đầu tiêm chủng bằng vắc-xin của Sinovac Hôm qua, quốc gia đông dân thứ tư thế giới trải qua ngày chết chóc nhất từ đầu đại dịch đến nay. Hôm nay Indonesia bắt đầu tiêm ngừa cho công dân của mình. Tổng thống Joko Widodo sẽ là người đầu tiên tiêm vắc xin covid-19, tiếp theo là 1,3 triệu nhân viên y tế và sau đó là nhóm dân số trong độ tuổi lao động. Chính phủ đặt hy vọng vào CoronaVac, một loại vắc-xin được phát triển bởi hãng dược Sinovac của Trung Quốc. Hầu hết các nước đang ưu tiên người cao tuổi trong chiến dịch tiêm chủng hàng loạt. Nhưng chính phủ Indonesia đã quyết định rằng không có đủ dữ liệu cho thấy liệu CoronaVac có hiệu quả ở người cao tuổi hay không. Thay vào đó, họ sẽ tiêm chủng cho những người trong độ tuổi lao động. Chính phủ kỳ vọng cách làm này sẽ giúp nhanh chóng vực dậy nền kinh tế đang suy thoái lần đầu tiên sau hai thập niên. Đã có sẵn ba triệu liều thuốc, và khoảng 120 triệu liều nữa sẽ được cung cấp. Nhưng thách thức lớn là thuyết phục người Indonesia đi tiêm. Chỉ có 37% sẵn sàng làm vậy, theo một cuộc thăm dò thực hiện hồi tháng 12. Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu luận tội ông Trump Hạ viện Mỹ có thể bỏ phiếu luận tội Tổng thống Donald Trump sớm nhất là hôm nay. Ông bị buộc tội “xúi giục nổi loạn” vì vai trò của ông trong vụ bạo loạn tại Đồi Capitol hồi tuần trước. Nếu cuộc bỏ phiếu thành công, ông sẽ trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên bị luận tội hai lần. Nhưng phiên tòa của Thượng viện, diễn ra sau khi Hạ viện đã bỏ phiếu, sẽ không thể bắt đầu trước ngày 19 tháng 1, một ngày trước lễ nhậm chức của Joe Biden. Nếu mục đích là loại bỏ tổng thống thì tại sao vẫn luận tội ông Trump ngay cả khi ông đã rời nhiệm sở? Hiến pháp Mỹ không cấm điều đó. Động lực của đảng Dân chủ dường như một phần mang tính biểu tượng, buộc ông phải chịu trách nhiệm cho vụ bạo loạn dẫn đến cái chết của sáu người. Và nó cũng rất thực tế: nếu 2/3 Thượng viện bỏ phiếu kết tội ông, ông Trump sẽ không còn cơ hội ra tranh cử. Đồng thời bằng cách buộc các đảng viên Cộng hòa phải chọn hoặc đứng về phía tổng thống hoặc tố cáo ông, cuộc bỏ phiếu sẽ tạo ra vết nứt trong nội bộ đảng này. Lạm phát Mỹ vẫn thấp so với kỳ vọng của Fed Khi nền kinh tế một lần nữa bị coronavirus tàn phá, dữ liệu lạm phát hôm nay sẽ không phải là chỉ báo kinh tế được người Mỹ quan tâm nhất. Tuy nhiên, áp lực lạm phát có vẻ sẽ tăng vào cuối năm nay. Giá hàng hóa đang bùng nổ. Chính quyền của Tổng thống đắc cử Joe Biden có khả năng đưa ra nhiều biện pháp kích thích hơn nữa. Và hầu hết số việc làm bị mất trong tháng 12 tập trung vào lĩnh vực giải trí và khách sạn, những ngành sẽ nhanh chóng hồi phục khi hầu hết người Mỹ được tiêm phòng. “Điểm hòa vốn” lạm phát 10 năm, tức chênh lệch lợi suất hàng năm giữa trái phiếu có tính chỉ số giá tiêu dùng và trái phiếu thông thường, gần đây đã vượt 2%. Tuy nhiên, con số này có lẽ vẫn thấp hơn mức mà Cục Dự trữ Liên bang mong muốn, vì thước đo lạm phát theo mục tiêu 2% thường có độ trễ so với chỉ số giá tiêu dùng, và vì họ muốn đặt mục tiêu cao hơn để bù đắp cho phần bị mất. Còn bây giờ, phần bị mất đó đang ngày càng lớn ra. Dữ liệu CPI tháng 12 công bố hôm nay có khả năng cho thấy lạm phát năm thấp, chỉ khoảng 1,3%. Phiên tòa tập thể xét xử 355 mafia Ý Trong một phòng xử án được chuyển đổi đặc biệt có an ninh nghiêm ngặt, hôm nay 355 người sẽ xuất hiện trước các thẩm phán ở thành phố Lamezia Terme, miền nam nước Ý, trong phiên tòa xét xử mafia lớn nhất nước này kể từ những năm 1980. Các bị cáo bao gồm Luigi Mancuso, được cho là trùm của ‘Ndrangheta, một tổ chức tội phạm có tổ chức đặt trụ sở tại Calabria, “chân” của “chiếc ủng” Ý”. Phiên tòa hôm nay có một tiền lệ là “phiên tòa tối cao” ở Palermo vào năm 1986 với gần 500 bị cáo. Phiên tòa khi đó nhắm vào các thành viên của mafia Sicily, Cosa Nostra. Nhưng nhiều bị cáo trong phiên tòa hôm nay lại bị buộc tội giúp đỡ ‘Ndrangheta, chứ không tham gia nó. Một trong số đó là Giancarlo Pittelli, cựu cấp phó của đảng Forza Italia của Silvio Berlusconi. Ông này phủ nhận hành vi sai trái. ‘Ndrangheta được các cơ quan hành pháp đánh giá là đã vượt xa Cosa Nostra về tiền bạc và ảnh hưởng, chủ yếu nhờ thu nhập từ buôn bán cocaine. Virgin Orbit của Mỹ phóng vệ tinh từ máy bay Hôm nay những người yêu thích không gian sẽ được xem trực tiếp một vụ phóng vệ tinh thú vị. Virgin Orbit của California có kế hoạch thả một tên lửa mang tên LauncherOne từ một chiếc Boeing 747 bay ở độ cao 10.700 mét. Một lát sau, tên lửa, với động cơ đẩy, sẽ bay lên để phóng mười vệ tinh lên quỹ đạo. Một cuộc thử nghiệm không có vệ tinh hồi năm 2020 đã thất bại. Nếu mọi việc suôn sẻ lần này, thì Virgin Orbit sẽ được ăn mừng thành tích dạng phóng vệ tinh như vậy thành công lần đầu tiên, qua đó mở ra 20 vụ phóng như vậy mỗi năm, theo kỳ vọng của hãng. Tuy nhiên, sự bùng nổ các vụ phóng và sự tích tụ mảnh vỡ trên quỹ đạo đang làm tăng nguy cơ va chạm với rác không gian. Theo một tính toán, các vụ suýt va chạm với tàu vũ trụ đang hoạt động đã tăng gấp đôi trong ba năm qua. Một giải pháp là đẩy các vật thể vô chủ xuống bầu khí quyển bên dưới để đốt cháy chúng. Astroscale, một công ty Nhật Bản, đang lên kế hoạch cho hai sứ mệnh nhằm thực hiện điều này. Trong khi đó, ClearSpace, một đối thủ từ Thụy Sĩ, có kế hoạch bắt đầu loại bỏ các mảnh vỡ khỏi không gian từ năm 2025.

BỘ NGOẠI GIAO HOA KỲ CHUẨN BỊ CHUYỂN TIẾP Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thông báo hôm thứ Ba, hủy bỏ tất cả các chuyến thăm dự kiến trong tuần này để tập trung vào việc thực hiện công việc chuyển tiếp cho chính quyền sắp tới của Tổng thống mới đắc cử Joe Biden. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Morgan Ortagus cho biết: “Chúng tôi đang đợi một kế hoạch từ chính quyền sắp tới xác định các quan chức nào sẽ tiếp tục đảm nhiệm các vị trí trách nhiệm cho đến khi quá trình xác nhận của Thượng viện hoàn tất đối với các quan chức sắp tới”. “Do đó, chúng tôi sẽ hủy tất cả các chuyến đi đã lên kế hoạch trong tuần này, bao gồm chuyến đi của Bộ trưởng tới châu Âu,” cô nói. Chuyến thăm dự kiến tới Đài Loan hôm nay của bà Kelly Craft, đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc, cũng đã bị hủy bỏ. Chính phủ Đài Loan bày tỏ "sự hiểu biết và tôn trọng" đối với quyết định này, và rất tiếc bà Craft không thể đến được. Craft là nhà ngoại giao Hoa Kỳ ủng hộ mạnh mẽ sự tham gia của Đài Loan vào các tổ chức quốc tế. Vào tháng 9 năm ngoài, bà đã đăng trên Twitter, cho rằng "Đài Loan nên được phép tham gia đầy đủ tại Liên Hợp Quốc." Đài Loan "là một lực lượng tốt", bà nhấn mạnh. "Một Liên Hợp Quốc không có sự tham gia đầy đủ của Đài Loan là một Liên Hợp Quốc đang lừa dối thế giới." Kelly Craft là ai? Kelly Craft, sinh năm 1962, tại thành phố Lexington lớn thứ nhì của tiểu bang Kentucky, là con gái của bác sĩ thú y quá cố Bobby Guilfoil và Sherry Dale Guilfoil. Mặc dù thân phụ của bà là một nhà hoạt động của đảng Dân chủ, nhưng bà chủ yếu lại là một nhà hoạt động chính trị của đảng Cộng hòa. Joseph Craft, chồng hiện tại của bà, sở hữu công ty than Alliance Resource Partners trị giá hàng tỷ đô la. Hai vợ chồng từng đóng góp hơn 2 triệu đô là vào chiến dịch vận động tranh cử của Donald Trump vào năm 2016. Bà là một đại biểu dự khuyết của Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc vào năm 2007 dưới thời Tổng thống Bush; được đề cử bởi Tổng thống Trump để làm đại sứ Hoa Kỳ tại Canada vào năm 2017, sau đó thay thế Nikki Haley (sau khi Haley từ chức) để giữ vai trò Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc vào năm 2019. Craft là một người rất tập trung và tinh tế, theo lời cô em ruột Micah Guilfoil kể lại. Từ lúc còn đi học, Craft đã giúp cha mẹ chăm sóc hai đứa em ruột khi chúng mới chập chững biết đi, thiết lập một lớp học trong phòng may của mẹ và dán bảng 24 chữ cái quanh tường để dạy các em học. Mỗi ngày, bà chạy bộ ít nhất năm cây số. Cả hai vợ chồng rất cuồng nhiệt với thể thao tại Đại học Kentucky, nơi họ tài trợ cho một cơ sở bóng đá mới, và đề nghị đóng góp để bổ sung thêm các tiện ích của hộp báo chí và trung tâm y tế. Người Đà Lạt Xưa January 13, 2021.

35 views · Jan 13th