ว่าด้วยจดหมายเปิดเผยความลับกรณีสวรรคตของ "ปรีดี" ที่เพิ่งเผยแพร่

Friday, September 25, 2009 ไม่กี่วันมานี้เอง ได้มีผู้นำภาพสแกนเอกสารที่อ้างว่าเป็นจดหมายของปรีดี พนมยงค์ ที่เล่าว่า ชิต สิงหเสนี หนึ่งในจำเลยคดีสวรรคตที่ถูกประหารชีวิต ได้บอกความลับอะไรให้ เผ่า ศรียานนท์ ฟัง ก่อนจะถูกนำตัวไปยิงเป้า มาเผยแพร่ทางเว็บไซต์ภาษาอังกฤษบางแห่ง* [*สำหรับท่านที่ไม่ทราบภูมิหลัง ผมขอเล่าสั้นๆว่า ก่อนที่ ชิต บุศย์ และ เฉลียว จะถูกนำตัวไปสู่หลักประหาร ในเช้ามืดของวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2498 นั้น เผ่า ศรียานนท์ ได้เดินทางไปที่คุกบางขวาง ที่เป็นแดนประหาร เพื่อสังเกตการณ์การประหารชีวิตด้วย และมีรายงานข่าวทาง นสพ.ว่า เผ่า ได้สนทนากับผู้กำลังจะถูกประหาร บางข่าวก็ว่า สนทนากับ เฉลียว บางข่าวก็ว่า สนทนากับทั้ง 3 คน หลังจากนั้น ไม่นาน ก็มีข่าวลือว่า ผู้ถูกประหาร ได้เล่า "ความลับ" ให้เผ่าฟัง ว่าเกิดอะไรขึ้นจริงๆบนพระที่นั่งบรมพิมารในเช้าวันที่ 9 มิถุนายน 2489 เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นสำคัญขึ้นมา เพราะ จอมพล ป ได้ส่งสาร (โดยให้ สังข์ พัธโนทัย มือขวาของเขา เป็นผู้ดำเนินการ) ไปยังปรีดี ทีเมืองจีน ขอให้หันมาร่วมมือกันอีก โดย จอมพล จะรื้อฟื้นคดีสวรรคตขึ้นมา โดยอาศัยข้อมูลที่เผ่าได้จากการคุยกับจำเลยก่อนการประหารชีวิต ได้มีผู้นำจดหมายของปรีดี ที่เขียนตอบสังข์ ในเรื่องนี้มาตีพิมพ์แล้ว ผมเองได้คุยสัมภาษณ์อดีตผู้สนับสนุนปรีดีคนหนึ่งที่เป็นคนถือสารของจอมพล ป. ไปให้ปรีดีทีเมืองจีน ดูรายละเอียดในบทความของผม "ปรีดี พนมยงค์, จอมพล ป., กรณีสวรรคต และ รัฐประหาร 2500", ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง, หน้า 31-35 และ “50 ปี การประหารชีวิต 17 กุมภาพันธ์ 2498", ฟ้าเดียวกัน ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 เมษายน – มิถุนายน 2548] ตามคำอธิบายของผู้นำ "จดหมายปรีดี" ดังกล่าวมาเผยแพร่ทางเว็บไซต์ นี่เป็นจดหมายที่ปรีดี ส่งให้อดีต "ลูกศิษย์" คนหนึ่ง จดหมายฉบับนี้มาถึงมือผู้เผยแพร่ เพราะลูกชายของอดีต "ลูกศิษย์" ปรีดีคนนั้นมอบให้ผู้เผยแพร่ (ผู้เผยแพร่ใช้คำว่า French son of one of Pridi's ex-students ซึ่งผมเข้าใจเอาเองว่า อดีตลูกศิษย์ปรีดีคนดังกล่าวแต่งงานกับคนฝรั่งเศส แล้วมีลูกชายถือสัญชาติฝรั่งเศส) ผู้เผยแพร่กล่าวว่า ลูกชายของอดีตลูกศิษย์ปรีดีเล่าว่า จดหมายได้ถูกเก็บไว้ในตู้เก่าๆที่มีฝุ่นจับ โดยไม่เคยถูกเผยแพร่มาก่อน แต่คุณพ่อของเขา (อดีตลูกศิษย์ปรีดี) ให้ความสำคัญและหวงแหนจดหมายนี้มาก "[the document] had remained locked away in a dusty cupboard all these years, and had been treasured by his father." ผมไม่เคยเห็นจดหมายฉบับนี้มาก่อนเลย แต่เมื่อดูเฉพาะจากภาพสแกน และวิเคราะห์เนื้อหาในจดหมายแล้ว ต้องบอกว่า ดู "เหมือนจริง" มาก (ซึ่งผมจะอธิบายต่อไป) ถ้าจดหมายนี้เป็น "ของจริง" จะเป็นเรื่องที่สำคัญมากๆ ในแง่ของหลักฐานทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับกรณีสวรรคต ทีนี้ มาถึงจดหมายเปิดเผยความลับกรณีสวรรคตของปรีดี ที่เพิ่งเผยแพร่ ซึ่งมีหน้าตาดังนี้ (เฉพาะส่วนที่ขีดดำ คือการเซนเซอร์ของผม ส่วนอื่นๆ เป็นไปตามฉบับที่เผยแพร่ทางเว็บไซต์) (จขพ.เอาภาพฉบับเต็มมาเผยแพร่) ที่ผมกล่าวตั้งแต่ตอนต้นว่า "จดหมายปรีดี" นี้มีลักษณะ "เหมือนจริง" มากก็เพราะ ก่อนอื่นที่สุด แบบตัวอักษรเป็นแบบตัวอักษรของพิมพ์ดีดไฟฟ้าไอบีเอ็ม ชนิดเดียวกับที่ปรีดีใช้ในขณะนั้นจริงๆ ขอให้ดูเปรียบเทียบกับจดหมายที่ปรีดีเขียนถึงนิตยสาร ตะวันใหม่ ในปี 2523 ดังนี้ (ภาพล่าง) ในแง่ลักษณะภายนอกด้านอื่นๆ จะเห็นว่าเอกสารถูกฉีกขาดบางส่วนคือ ด้านหัวกระดาษ, บริเวณมุมล่างด้านซ้าย และจุดเล็กๆราวกลางหน้ากระดาษ ซึ่งผมเดาว่าทั้ง 3 จุดที่ถูกฉีกขาดไปคือชื่อบุคคลทั้งผู้รับ และบางบุคคลที่มีการระบุในเนื้อความ (มุมล่างด้านซ้าย อาจจะเป็นลายมือของผู้รับ ลงวันที่รับเอกสาร หรือความเห็น ในลักษณะเดียวกับที่นิยมทำในหมู่คนที่เป็นข้าราชการก็ได้) แม้การพยายามปกปิดชื่อบุคคลในลักษณะฉีกขาดทำลายเอกสารสำคัญเช่นนี้ อาจจะดูแปลกสักหน่อย แต่ก็ไม่ถึงกับเป็นไปไม่ได้ ไม่มีคำอธิบายจากผู้เผยแพร่ว่า ใครเป็นผู้ฉีก เขาเองหรือ "ลูกชายชาวฝรั่งเศสของอดีตลูกศิษย์ปรีดี" ถ้าเอกสารนี้เป็นเอกสารจริง ผมอยากจะเดาว่า น่าจะเป็นคนหลังมากกว่า เพราะคนแรกน่าจะสามารถใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เซนเซอร์ชื่อบุคคลออกได้ไม่ยาก (ดังที่ผมเซนเซอร์บางข้อความด้วยขีดสีดำหนานี้) แต่คนหลังอาจจะต้องการปกปิดชื่อพ่อของเขา (หัวกระดาษและมุมล่างซ้าย) และชื่อบุคคลบางคนในเนื้อความ (กลางกระดาษ - ปรีดี?) ไม่ให้มีโอกาสปรากฏเลย จึงใช้วิธีฉีกออกตั้งแต่ก่อนส่งมอบเอกสารให้ การฉีกหัวจดหมายออก ทำให้วันที่ของจดหมายหายไปด้วย เหลือแต่ "ยน 2525" ถ้านี่เป็นจดหมายจริง แสดงว่า ปรีดีเขียนในเดือนใดเดือนหนึ่งคือ เมษายน, มิถุนายน, กันยายน หรือ พฤศจิกายน ปี 2525 นั่นคือ ภายในเพียง 1 ปีก่อนเขาจะถึงแก่กรรม สิ่งที่ทำให้เอกสารนี้ ดู "สมจริง" ในทัศนะของผม ก็คือเนื้อหาหรือข้อความที่เป็นใจกลางของเอกสาร ซึ่งไม่ยาวนัก ดังนี้ ผมได้รับการติดต่อ และได้รับข้อมูลบางอย่างจากคนสนิทของท่านจอมพล ป. พิบูลสงคราม ในช่วงที่ผมลี้ภัยอยู่ในประเทศจีน รายละเอียดคือ "วันพฤหัสบดีที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 ก่อนที่จะมีการประหาร [ชีวิต? - สมศักดิ์] ของผู้ถูกประหารทั้งสาม คุณชิต สิงหเสนี ได้เล่าเรื่องราวทั้งหมดให้ พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ ฟังว่าวันเกิดเหตุ กระผมหมายถึงคุณชิต สิงหเสนี นั่งอยู่ที่ทางเข้าห้องพระบรรทม ในช่วงเช้าวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 พร้อมกับนายบุศย์ ปัทมศริน กระผมเห็น [เซนเซอร์ - สมศักดิ์] ก่อนที่จะมีเสียงปืนลั่น ประมาณไม่เกินสิบนาที หลังจากนั้นกระผมวิ่งเข้าไปในห้องพระบรรทม เห็น [เซนเซอร์ - สมศักดิ์] หลังจากนั้นกระผมได้วิ่งออกไปจากห้องพระบรรทม และกระผมก็ได้เล่าให้ [กระดาษถูกฉีกขาด - สมศักดิ์] [เซนเซอร์ - สมศักดิ์]" ข้อความนี้มีความ "สมจริง" ไม่เพียงแต่เพราะมีความยาวพอเหมาะ คือ ชิตคงไม่สามารถเล่าอะไรได้มากกว่านี้และถ้ามีการบันทึกและถ่ายทอดผ่านมาถึงปรีดีก็จะไม่ยาวไปกว่านี้ (เอกสารฉบับที่ผมนำมาเล่าข้างต้น "พยายานมมากเกินไป" เล่าเรื่องต่างๆยาวเกินจริงและเรื่องที่เล่าก็ไม่สมจริงนัก) แต่ที่สำคัญ ผมมักจะจินตนาการ บนพื้นฐานของการศึกษากรณีสวรรคตอย่างเข้มข้นมานาน ว่า หากชิตเล่าความลับบางอย่างให้เผ่าฟังจริง (ซึ่งผมคิดว่าจริง) เนื้อหาหรือข้อความที่เขาเล่า จะมีลักษณะแบบเดียวกับที่ปรากฏในเอกสารนี้ ไม่มากไม่น้อยกว่านี้ ผมควรกล่าวด้วยว่า ในแง่เนื้อความของเอกสาร มีจุดเล็กๆ 2 จุด ที่อ่านแล้วไม่สู้จะรู้เรื่อง (make sense) นัก คือบรรทัดก่อนสุดท้ายของย่อหน้าแรก " และเห็นว่าเพื่อช่วยให้ความเข้าใจของผมแจ่มแจ้งขึ้น" และ บรรทัดก่อนสุดท้ายของย่อหน้าสุดท้าย "ผมขอให้ท่าน [ผู้รับจดหมาย? - สมศักดิ์] ช่วยให้ความชัดเจนกับเรื่องที่เกิดขึ้น" ทั้ง 2 วรรคนี้ เหมือนกับว่า "ปรีดี" หรือผู้ทำเอกสารในชื่อปรีดี จะเขียนไม่ครบ ตกหล่นไม่ต่อเนื่องกับส่วนอื่นของประโยคและย่อหน้า? แน่นอน ไม่ใช่ว่า ถ้าจดหมายนี้ ปรีดีเขียนเองจริง จะเป็นไปไม่ได้ ที่จะไม่มีข้อความตกหล่น ไม่ชัดเจนในลักษณะนี้ เช่น สมมุติว่า ถ้าจดหมายนี้เขียนในเดือนพฤศจิกายน 2525 ไม่กี่เดือนก่อนถึงแก่กรรม ก็อาจจะเป็นไปได้ว่า พลังของเขาได้ลดลงไปมาก ไม่เต็มที่? ในที่สุดแล้ว ถ้าผู้เผยแพร่ "จดหมายปรีดี" ฉบับนี้ และโดยเฉพาะ "ลูกชายของอดีตลูกศิษย์ปรีดี" ที่เป็นเจ้าของเอกสารอยู่เดิมหลายปี (ตามการบอกเล่าของผู้เผยแพร่) จะได้ออกมาอธิบายความเป็นมาและยืนยันความเป็นเอกสารแท้จริง (authentic document) ของจดหมายฉบับนี้ ก็จะเป็นคุณูปการอย่างมากให้กับการศึกษากรณีสวรรคตและประวัติศาสตร์ไทยสมัยใหม่โดยรวม อ.สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล 7:05 #mindsth #MindsTH

161Upvotes
104Reminds

More from prophet1

ว่าด้วยจดหมายเปิดเผยความลับกรณีสวรรคตของ "ปรีดี" ที่เพิ่งเผยแพร่

131 views ·

รายชื่อแพทย์ผู้เชี่ยวชาญรักษาอาการตาบอด ครับ #mindsth #MindsTH

1.69k views ·

ภาพนี้ผมได้มาจากในเฟสบุ๊ค น่าจะช่วงเหตุการณ์ช่วงปี 2553 จะเห็นได้ว่า ทหารถือแกลลอนสักอย่าง ที่คล้ายแกลลอนน้ำมัน ครับ #mindsth #MindsTH

179 views ·

More from prophet1

ว่าด้วยจดหมายเปิดเผยความลับกรณีสวรรคตของ "ปรีดี" ที่เพิ่งเผยแพร่

131 views ·

รายชื่อแพทย์ผู้เชี่ยวชาญรักษาอาการตาบอด ครับ #mindsth #MindsTH

1.69k views ·

ภาพนี้ผมได้มาจากในเฟสบุ๊ค น่าจะช่วงเหตุการณ์ช่วงปี 2553 จะเห็นได้ว่า ทหารถือแกลลอนสักอย่าง ที่คล้ายแกลลอนน้ำมัน ครับ #mindsth #MindsTH

179 views ·